Những người tìm kiếm lý do để lạc quan thì đã có – và thị trường cũng không phải mất nhiều thời gian, khi tìm được tới hai lý do cùng lúc. Chỉ số S&P 500 đã đóng cửa ở mức cao kỷ lục lần thứ 27 trong năm nay. Lý do chính thức thì rõ ràng: chỉ số giá sản xuất (PPI) tháng 7 bất ngờ không thay đổi, dù các nhà kinh tế đã dự báo sẽ tăng. Một ngày trước đó, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng mang đến một bất ngờ tương tự. Hai ngày liên tiếp có dữ liệu lạm phát “mềm” hơn – và hiện thị trường chỉ định giá khả năng Fed tăng lãi suất vào tháng 9 ở mức khoảng 32%. Một tháng trước, con số được nhắc đến là 75%.

Diễn biến các chỉ số chứng khoán

Lợi suất trái phiếu Kho bạc đã giảm, và các nhà giao dịch trên Wall Street xem diễn biến này như một tín hiệu được chờ đợi từ lâu: Kevin Warsh đã tạm thời được “giải tỏa”, ít nhất là cho đến cuộc họp tiếp theo. Dù vậy, những phát biểu của các quan chức FOMC từ lâu vẫn thường bị đón nhận với sự hoài nghi đáng kể, khi thị trường có xu hướng tin vào các con số hơn là những lời hùng biện phát ra từ Washington.

Trong khi đó, Chỉ số PHLX Semiconductor đã hoàn tất rõ ràng một nhịp đảo chiều, tăng khoảng 20% so với đáy cuối tháng 7 và bước vào một thị trường giá lên (bull market) mới, với chu kỳ thị trường giá xuống (bear cycle), theo dữ liệu của Dow Jones Market Data, là ngắn nhất kể từ năm 2020: chỉ 19 phiên giao dịch so với mức thông thường là 54 phiên. Lịch sử cho thấy sau những cú đảo chiều như vậy, chỉ số này thường ghi nhận mức tăng hai chữ số trong vòng sáu tháng và còn cao hơn đáng kể trong cả năm sau đó.

Hiệu suất của chỉ số ngành bán dẫn

Tuy nhiên, nếu nhìn xa hơn diễn biến giá, bức tranh trở nên kém rõ ràng hơn. Tăng trưởng GDP thực của Mỹ duy trì quanh mức khá khiêm tốn 2,1% trong năm vừa qua, giảm xuống còn 1,5% theo năm trong quý II. Trong khi đó, thị trường chứng khoán lại đi theo quỹ đạo riêng, tăng 13% từ đầu năm đến nay bất chấp thuế quan, giá dầu cao và các số liệu kinh tế gây thất vọng. Về bản chất, khoảng cách giữa nền kinh tế và thị trường chứng khoán được giải thích không hẳn bởi một bong bóng, mà nhiều hơn bởi tốc độ tăng lợi nhuận doanh nghiệp đang nhanh lên. Theo Bank of America, tăng trưởng lợi nhuận bình quân của các công ty thuộc S&P 500 đã tăng tốc lên 13% so với mức 8% hai năm trước. Loại trừ Amazon và Alphabet, lợi nhuận quý II đã tăng tới 32%, theo tính toán của FactSet.

Do đó, câu chuyện không chỉ xoay quanh trí tuệ nhân tạo và nhu cầu đối với lưu trữ đám mây và chip, dù chủ đề này vẫn là động lực chính của đợt tăng giá. Nhu cầu đối với hàng hóa và dịch vụ đang tăng đều đặn trên toàn bộ nền kinh tế, chứ không chỉ ở các công ty gắn với AI. Rủi ro ở đây tương đối cân bằng: hoặc là thị trường thực sự đang đi trước thực tế và nền kinh tế rồi sẽ theo kịp, hoặc thị trường chứng khoán đã phát hiện ra một sự tăng tốc chưa được phản ánh trong các thống kê chính thức.

Liệu thị trường đã tách rời khỏi thực tế – hay chỉ là thực tế vẫn chưa kịp bắt kịp với nó?

Xét về mặt kỹ thuật, trên biểu đồ ngày, S&P 500 đã phá vỡ lên trên vùng tích lũy 7.710–7.770, cho phép mở các vị thế mua (long). Các vị thế này chỉ nên được đảo chiều sang bán (short) nếu mô hình spike and ledge chuyển thành pha bứt phá giả (false breakout), điều này sẽ đòi hỏi chỉ số giảm xuống dưới 7.740.